Vrouw (80) deelt fietsbroekjes uit tegen filmers op het Oktoberfest

Elisabeth Polaczy is 80 en deelt op het Oktoberfest in München fietsbroekjes uit. Gratis, aan vrouwen en meisjes in een jurk die naar haar attractie komen: het Teufelsrad. Dit Oktoberfest gaf ze er volgens de BBC al meer dan honderd paar weg.

Ze wil er alles aan doen om mensen zich veilig te laten voelen, zei ze tegen de omroep. Het gevaar komt niet van de attractie zelf, maar van mensen in het publiek die filmen.

Het Teufelsrad is een draaiende schijf in de grond. Bezoekers gaan erop zitten of liggen, en de schijf draait steeds sneller tot ze eraf glijden. In de arena eromheen is volgens persbureau dpa plaats voor ongeveer 400 mensen. Door de beweging kunnen dirndl-rokken opwaaien.

Op veel van de video's die daar worden gemaakt, zijn vrouwen in een dirndl te zien bij wie het ondergoed zichtbaar is. De camera richt zich op het moment dat ze hun houvast verliezen en hun kleding verschuift.

32.000 video's op Facebook

Vlak voor dit Oktoberfest werd duidelijk om hoeveel video's het gaat. Benjamin Shultz, promovendus digitale innovatie aan de Hochschule Neu-Ulm, vond volgens de Süddeutsche Zeitung 32.000 video's van het Teufelsrad op Facebook. Op YouTube en TikTok stonden er nog duizenden.

Naar eigen zeggen had hij er niet naar gezocht. De video's verschenen op een anoniem account dat hij voor onderzoek had aangemaakt. Meta bevestigde volgens t-online dat de video's de regels overtreden, maar haalde niet alles weg. De accounts zaten volgens t-online meestal in Aziatische landen.

Wie erachter zitten

De Bayerischer Rundfunk (BR) zocht uit wie de beelden maakt en verspreidt. Volgens het onderzoek, gepubliceerd op 29 september, zitten achter veel video's een man uit Beieren, een vrouw uit Opper-Beieren en een Oekraïense online-community met enkele duizenden leden.

Zij maken of verspreiden de opnamen, of gebruiken ze om het bereik van hun accounts te vergroten. Sommigen verkopen ze. De bronnen noemen niemand bij naam en over vervolging is niets bekend.

De man is volgens de BR in verband te brengen met tientallen accounts; andere media spreken van meer dan een dozijn. Zijn succesvolste video's, inmiddels verwijderd, werden samen enkele honderden miljoenen keren bekeken.

De vrouw schreef in 2024 op X dat ze in achttien Oktoberfestdagen meer dan 600 video's had gemaakt. Haar grootste YouTube-kanaal had ruim 160.000 abonnees. Volgens de BR bood ze meer dan 500 ongepubliceerde clips te koop aan voor enkele honderden euro's.

Ook beweerde ze met één video in één nacht 9.000 euro te hebben verdiend. Of dat klopt, is niet bekend.

In de Oekraïense community boden accounts volgens de BR gemanipuleerde voorbeeldplaatjes aan, waarin pornografische beelden in de Teufelsrad-scène waren geplakt. Op een Oekraïense online-marktplaats kostten video's met alleen vrouwelijke bezoekers 6 euro per minuut.

Eén video met een van de getroffen vrouwen is volgens 20 Minuten minstens 74 miljoen keer bekeken. Zij spreekt van walging, schaamte en woede. Na vragen van de BR verwijderden YouTube, Meta en TikTok naar eigen zeggen video's en accounts.

Een wet met gaten

Onder iemands rok filmen, upskirting, is in Duitsland sinds 2021 strafbaar, met maximaal twee jaar cel of een geldboete. Volgens de BR geldt die wet in veel gevallen niet: als de hele attractie wordt gefilmd, als de camera niet op het intieme gebied is gericht, bij digitaal gemaakte of bewerkte beelden, en als iemand een fietsbroekje draagt.

Dat laatste is wrang. Het broekje dat het ondergoed uit beeld houdt, haalt de draagster volgens die uitleg ook buiten de bescherming van de wet.

Het federale ministerie van Justitie wil de wet aanscherpen, zodat ook voyeuristische opnamen van bedekte geslachtsdelen en geseksualiseerde deepfakes strafbaar worden. Het voorstel wordt nog binnen de regering besproken.

Volgens dpa is er twee keer aangifte gedaan bij het Openbaar Ministerie. Door wie, is niet duidelijk. Beide zaken zijn geseponeerd. De Abendzeitung meldt dat slachtoffers in 2024 en 2025 geen aangifte deden van upskirting bij het Teufelsrad.

Josephine Ballon van HateAid, een organisatie tegen digitaal geweld, zegt volgens de BR dat opsporingsdiensten zulke zaken vaak niet serieus genoeg nemen.

Borden en broekjes

Bij het Teufelsrad hangen borden in het Duits en het Engels: anderen filmen of fotograferen zonder toestemming is verboden en strafbaar, en er wordt aangifte gedaan. Ook hangt er een poster van de Oktoberfest-organisatie en de politie van München met de tekst "Upskirting ist eine Straftat!" (upskirting is een strafbaar feit).

De exploitanten zeggen volgens de BR dat ze sinds 2024 optreden tegen upskirting en bij een vermoeden de politie bellen. De BR zag toch mensen die er urenlang filmden zonder te worden tegengehouden.

Op het hele Oktoberfest waren er volgens de BBC zeven arrestaties voor upskirting in 2024 en tien in 2025. Ook dit jaar werd er opgetreden.

In een feesttent, niet bij het Teufelsrad, werd een 45-jarige man voorlopig aangehouden die onder de rok van een vrouw zou hebben gefilmd. Een getuige sloeg alarm, een bezoeker en een beveiliger hielden hem vast en de politie stelde de video op zijn telefoon veilig. Er loopt een strafrechtelijk onderzoek.

Oktoberfest-chef Christian Scharpf (SPD) noemt het filmen onder rokken en het posten daarvan "eine Sauerei", een zwijnerij. Hij vraagt wel om Augenmaß, gevoel voor verhoudingen, in het debat. Ook kondigde hij verdere gesprekken aan met de gemeentelijke afdeling voor gelijke behandeling.

Sinds wanneer de broekjes worden uitgedeeld, verschilt per bron. De BBC spreekt van de afgelopen drie jaar, dpa zegt sinds vorig jaar. Volgens dpa zijn er inmiddels honderden gratis weggegeven en komen er steeds nieuwe leveringen binnen.