Australiër pakt uit nieuwsgierigheid een oorlogsgranaat van 11 kilo op

Het was kort voor middernacht op Wurtulla Beach, aan de Sunshine Coast in de Australische deelstaat Queensland. Sean Mackney liet zijn hond uit, samen met een vriendin. Zij zag aan de voet van een duin iets liggen en riep naar hem dat ze dacht dat ze een bom had gevonden.

Zijn eerste reactie, vertelde hij later aan de Australische omroep ABC: "What?"

Mackney pakte het voorwerp uit nieuwsgierigheid op, voordat hij doorhad wat hij vasthield. Vooral het gewicht maakte indruk. "The sheer weight of it was massive", zei hij tegen ABC.

Het bleek een granaat uit de Tweede Wereldoorlog, van 11 kilo.

Politie bewaakt het duin

Mackney wist naar eigen zeggen niet goed wat hij moest doen. Ze belden de politie, die volgens hem snel ter plaatse was. Agenten bewaakten de plek tot er personeel van Defensie arriveerde.

Achteraf noemt hij zichzelf tegenover ABC een beetje een idioot. Hij was, zegt hij, doodsbang.

Het Australische ministerie van Defensie bevestigde dat het ging om een niet-ontplofte brisantgranaat van het type 25 Pounder. Specialisten van de explosievenopruiming van de krijgsmacht kwamen op verzoek van de politie van Queensland. Defensie meldt dat zij de granaat beoordeelden en hem volgens de standaardprocedures veilig onschadelijk maakten, op het strand zelf.

Een knal om 4 uur 's nachts

Onschadelijk maken betekende hier: laten ontploffen. Volgens ABC gebeurde dat rond 4 uur 's nachts. Omwonenden schrokken wakker van de knal.

Een bewoonster van Battery Hill vertelde ABC dat ze eerst aan een zwaar auto-ongeluk dacht. Het klonk volgens haar alsof er iets heel groots op beton was gevallen.

De 25 Pounder was tot in de jaren zestig het belangrijkste veldgeschut van het Gemenebest. Australië bouwde het kanon vanaf 1942 zelf en het Australische leger gebruikte het tot 1965.

Een brisantgranaat van dit type is volgens ABC ongeveer 30 centimeter lang, heeft een neusontsteker en bevat tot 900 gram amatol, een mengsel van TNT en ammoniumnitraat. Dat is een beschrijving van het type. Of de ontsteker van deze granaat nog werkte, melden de bronnen niet.

Oefenen met scherpe munitie

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd een groot stuk land ten noorden van Caloundra aangewezen als schietterrein voor artillerie. Australische en geallieerde troepen oefenden er intensief met scherpe munitie, met artillerie, tanks en antitankwapens.

De geschutsopstellingen stonden langs wat nu Nicklin Way heet, van Careen Street tot Browning Boulevard in Battery Hill. Er werd gevuurd in de richting van waterpoelen ten noorden van de huidige Currimundi State School. Geen van de bronnen stelt vast dat de granaat van Wurtulla Beach van dat oefenterrein komt.

Wel staat het gebied rond Wurtulla volgens ABC op de website van Defensie te boek als gebied met een 'substantieel' risico op niet-ontplofte munitie. En het is niet de eerste vondst.

Volgens een achtergrondartikel van Sunshine Coast News uit 2023 kwamen er tussen ongeveer 1970 en 1995 zo'n honderd stuks niet-ontplofte munitie boven in het gebied. Een oud-inwoner herinnerde zich dat er op een gegeven moment 10 tot 12 exemplaren op een stapel lagen op Wurtulla Beach, voordat een opruimingsteam ze ophaalde. Een officieel cijfer is dat niet: het steunt deels op herinneringen.

In heel Australië rukt de explosievenopruimingsdienst van de krijgsmacht jaarlijks uit voor ongeveer 500 meldingen van niet-ontplofte munitie. Het advies voor wie zoiets vindt: niet aanraken, niet verplaatsen of verstoren, en de politie bellen.

Hoe lang de granaat al in het duin lag en hoe hij bloot kwam te liggen, is niet bekend. Mackney vraagt het zich ook af. Hij is verbaasd, zei hij tegen ABC, dat niemand anders hem eerder had gezien.